• امروز : پنج شنبه - 30 دی - 1400
  • برابر با : 17 - جماد ثاني - 1443
  • برابر با : Thursday - 20 January - 2022
5
بازنگری در سیاست‌های بخش انرژی ضروری است

بحران گاز در کمین صنایع

  • کد خبر : 20074
  • 09 آذر 1400 - 11:11
بحران گاز در کمین صنایع

بردیا امیر تیموری

  گاز طبیعی به‌عنوان منبع اصلی تامین انرژی در کشور ما مورد استفاده قرار می‌گیرد و در همین حال بار اصلی تامین سوخت زمستانی کشور را بر دوش دارد. از سال گذشته شاهد محدودیت‌هایی در روند تامین گاز در ماه‌های سرد سال بوده‌ایم. این محدودیت‌ها در سال جاری شدت گرفته‌اند و حتی پیش از شروع فصل زمستان آغاز شده‌‌اند.

بردیا امیر تیموری *  گاز طبیعی به‌عنوان منبع اصلی تامین انرژی در کشور ما مورد استفاده قرار می‌گیرد و در همین حال بار اصلی تامین سوخت زمستانی کشور را بر دوش دارد. از سال گذشته شاهد محدودیت‌هایی در روند تامین گاز در ماه‌های سرد سال بوده‌ایم. این محدودیت‌ها در سال جاری شدت گرفته‌اند و حتی پیش از شروع فصل زمستان آغاز شده‌‌اند. براساس آمار و ارقام اعلام شده در سند تراز تولید و مصرف گاز طبیعی تا افق 1420 که به تصویب شورای عالی انرژی رسیده، تراز گاز کشور در سال 1400 منفی خواهد شد بدین معنا که مصرف گاز از تولید آن پیشی خواهد گرفت. انتظار می‌رود تراز منفی گازی کشور تا سال 1410 ادامه پیدا کند. با اجرایی شدن پروژه‌های گازی کشور و افزایش تولید گاز از میادین جدید، این کمبود مرتفع خواهد شد. البته که برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های جدید و افزایش تولید گاز از میادین جدید به 50 میلیارد دلار سرمایه نیاز است. در همین حال باید میزان مصرف انرژی در کشور به‌طور مرتب پایش شود تا مجددا در چنین شرایط کمبودی قرار نگیریم.

حال در موقعیت کنونی و با توجه به کمبودهای پیش‌رو، دولت در تامین گاز مصرفی صنایع با کمبود روبرو شده است. درنتیجه از چندی پیش درخصوص قطع گاز واحدهای فولادی و سیمانی کشور هشدار داده شد. این محدودیت در روند تامین انرژی موردنیاز این واحدها در حالی اعمال می‌شود که این صنایع در فصل تابستان نیز با محدودیت در روند تامین برق روبرو بودند و خسارات قابل توجهی را متحمل شدند.

حال ایجاد محدودیت در روند تامین گاز صنایع فولاد و سیمان از یک‌منظر روند تولید آنها را با وقفه و کاهش روبرو خواهد کرد. از منظر دیگر نیز به رشد قابل توجه بهای فروش این محصولات در بازار در سایه کمبود عرضه منتهی خواهد شد. البته دولت از چندی پیش به صنایع مجوز تغییر سوخت و استفاده از مازوت به‌جای گاز را داد. این تغییر سوخت به‌ویژه برای واحدهای سیمانی ممکن است و امکان تداوم تولید آنها را در شرایط قطع گاز فراهم می‌کند. با این وجود فعالان صنعت سیمان نسبت به قیمت بالای مازوت در مقایسه با گاز گلایه دارند. به‌ویژه آنکه هزینه حمل‌ونقل مازوت نیز قابل توجه است و همین موضوع زمینه افزایش قابل توجه هزینه تمام شده تولید را در این صنایع فراهم می‌کند. بنابراین در حالت کلی باید منتظر رشد بهای فروش سیمان در بازار و در آینده‌ای نزدیک باشیم.

این چالش و کمبود در بازار فولاد بیش از صنعت سیمان خود را نشان می‌دهد. چراکه اساسا تولید فولاد در ایران بر پایه بهره‌مندی از گاز طبیعی پایه‌گذاری شده است. در همین حال شاهد احداث واحدهای تولید آهن اسفنجی قابل توجهی به‌عنوان ماده اولیه تولید شمش بوده‌ایم. درنتیجه توقف تامین گاز مورد نیاز این صنایع، به منزله توقف تولید در این زنجیره خواهد بود. هرچند که در موارد محدودی برخی دیگر از حلقه‌های تولید فولاد امکان بهره‌مندی از سوخت جایگزین را دارند؛ اما روند کلی فعالیت در این زنجیره وابسته به گاز خواهد بود.

کمبود یاد شده علاوه بر آنکه بازار خرید و فروش فولاد و سیمان را ملتهب می‌کند، لطمه قابل توجهی را به روند سودآوری صنایع فعال در این بخش وارد خواهد کرد. به‌ویژه آنکه محدودیت یاد شده مقطعی نیست و از ضعف در حوزه زیرساخت‌های انرژی کشور نشات می‌گرد؛ درنتیجه رفع ان مستلزم صرف هزینه قابل توجه و اختصاص زمان است. علاوه بر این واحدهای یاد شده در ماه‌های گرم سال نیز با بحران برق و کمبود این حامل انرژی روبرو می‌شوند که روند فعالیت آنها را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

همانطور که پیش‌تر هم اشاره شد در حال حاضر مقرر شده واحدهای صنعتی کشور برای مقابله با کمبود گاز از سوخت جایگزین استفاده کنند. این جایگزینی لازمه تداوم تولید در این واحدهای صنعتی است اما نباید از آثار محیط زیستی جایگزین کردن گاز با سایر سوخت‌های جایگزین غافل باشیم. کشور ما در طول سال‌های گذشته همواره با شروع فصل سرما به بحران آلودگی هوا روبرو می‌شود. حال با تغییر سوخت صنایع از گاز به مازوت یا گازوئیل، این بحران شدت می‌گیرد.

ازمجموع موارد یاد شده می‌توان اینطور برداشت کرد که رفع چالش و کمبود یاد شده به تغیری جدی در سیاست‌گذاری‌های کلان کشور به‌ویژه در حوزه انرژی نیاز دارد. از یک‌سو باید ضمن توجه به ارتقا شاخص‌های بهره‌وری انرژی در صنایع، برای توسعه زیرساخت‌های انرژی در کشور سرمایه‌گذاری کرد. از سوی دیگر نیز باید به سمت و سوی بهره‌مندی از سایر ذخایر انرژی به‌ویژه توسعه بهره‌مندی از ذخایر انرژی پاک قدم برداشت. به‌عنوان مثال می‌توان بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز بخش خانگی را از انرژی خورشیدی تامین کرد.

درواقع باید اذعان کرد که ایران از ظرفیت‌های ویژه‌ای برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های انرژی پاک برخوردار است؛ بدون تردید توجه به این منابع نقش ویژه‌ای در رفع بحران‌های محیط زیستی و همچنین کمبودهای زیرساختی کنونی در تامین انرژی مورد نیاز صنایع ایفا خواهد کرد.

لینک کوتاه : https://miningandsteel.ir/?p=20074

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.