• امروز : پنج شنبه - 30 دی - 1400
  • برابر با : 17 - جماد ثاني - 1443
  • برابر با : Thursday - 20 January - 2022
11
محدودیت گاز و توقف تولید صنایع فولادی

زمستان فولادسازان آغاز شد

  • کد خبر : 20071
  • 09 آذر 1400 - 11:16
زمستان فولادسازان آغاز شد

پیام خسروی سعید

 براساس سند تراز تولید و مصرف گاز طبیعی تا افق ۱۴۲۰، تراز گازی کشور از سال 1400 منفی خواهد شد و این بدین معناست که مصرف گاز از میزان تولید گاز پیشی خواهد گرفت. کما اینکه کمبود گاز مورد نیاز صنایع پیش از شروع زمستان و با اولین موج‌های سرما در پاییز، آغاز شده است. گاز به‌عنوان منبع اصلی تامین انرژی در کشور ما استفاده می‌شود. این منبع انرژی نیاز بخش خانگی و صنعتی را تامین می‌کند. در چنین موقعیتی اولویت اصلی وزارت نفت، به تامین نیاز بخش خانگی اختصاص یافته است. اما صنایع مصرف‌کننده انرژی همچون فولاد و سیمان تحت تاثیر این کمبود قرار خواهند گرفت.

پیام خسروی سعید *  براساس سند تراز تولید و مصرف گاز طبیعی تا افق ۱۴۲۰، تراز گازی کشور از سال 1400 منفی خواهد شد و این بدین معناست که مصرف گاز از میزان تولید گاز پیشی خواهد گرفت. کما اینکه کمبود گاز مورد نیاز صنایع پیش از شروع زمستان و با اولین موج‌های سرما در پاییز، آغاز شده است. گاز به‌عنوان منبع اصلی تامین انرژی در کشور ما استفاده می‌شود. این منبع انرژی نیاز بخش خانگی و صنعتی را تامین می‌کند. در چنین موقعیتی اولویت اصلی وزارت نفت، به تامین نیاز بخش خانگی اختصاص یافته است. اما صنایع مصرف‌کننده انرژی همچون فولاد و سیمان تحت تاثیر این کمبود قرار خواهند گرفت.

ایران دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد دنیا و اولین تولیدکننده آهن اسفنجی برپایه گاز در جهان است. بخش قابل توجهی از مصرف گاز در زنجیره ارزش فولاد به واحدهای تولیدکننده آهن اسفنجی تعلق دارد. بنابراین باید خاطرنشان کرد که محدودیت در روند تامین گاز مورد نیاز واحدهای فولادی کشور به منزله کاهش تولید در این زنجیره و حتی توقف تولید هست.

این شرایط بحرانی برای تولید در شرایطی ایجاد می‌شود که در طول سال‌های گذشته تلاش بسیاری برای توسعه صنعت فولاد و ارتقا سطح عملکردی این زنجیره، انجام گرفته است. در همین حال با اختصاص سرمایه قابل توجهی، تولید 55 میلیون تن از این فلز استراتژیک برای افق 1404 هدف‌گذاری شده است. اما درحال حاضر و با توجه به آنکه صنایع گاز کشور همپای سایر صنایع رشد نکرده‌اند، روند تداوم تولید در سایر صنایع نیز به خطر افتاده است. توجه به این نکته ضروری به‌نظر می‌رسد که تامین زیرساخت‌های انرژی بر عهده دولت است. درنتیجه انتظار می‌رفت با تدوین سیاستی صحیح، رشد و توسعه همگون در این زنجیره مورد توجه قرار گیرد.

حال در چنین موقعیتی، محدودیت‌های موردبحث در روند تولید زنجیره فولاد از یک‌سو بازار خرید و فروش این محصولات را ملتهب می‌کند. مردم خریدار محصولات نهایی زنجیره فولاد هستند یا از محصولات نهایی تولید شده در این صنعت برای ساخت کالاهایی با مصرف عمومی استفاده می‌شود؛ درنتیجه باید اذعان کرد که درنهایت مردم از شرایط پیش آمده متضرر خواهند شد. درواقع با توجه به شرایط پیش‌رو، افزایش بهای فروش فولاد و محصولات فولادی در سایه کمبود عرضه و پیشی گرفتن تقاضا بر عرضه دور از ذهن نخواهد بود. از آنجاکه محدودیت در روند عرضه و فروش فولاد در ماه‌های گرم سال نیز تکرار شد، باید این‌بار منتظر شدت گرفتن التهابات قیمتی این محصول باشیم.

از سوی دیگر نیز باید به ضرر قابل توجه صنایع فولادی کشور تحت تاثیر شرایط موجود اشاره کرد. با توجه به محدودیت‌های پیش‌رو از میزان تولید این صنایع کاسته خواهد شد و بدین ترتیب سودآوری آنها تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. اثرات این روند کاهش سود صنایع به سرعت بر بازار سهام واحدهای فولادی نمایان خواهد شد. در چنین فضایی باز هم مردم به‌عنوان صاحبان سهام شرکت‌های فولادی با توجه به تغییر شرایط متضرر خواهند شد.

تمام مشکلات یاد شده در حالی هستند که فولادسازان کشور در ماه‌های گرم سال با چالش جدی در تامین برق روبرو بودند. چالشی که زمینه افت قابل توجه تولید آنها را فراهم کرد. بدون تردید تداوم این روند تولید در ماه‌های سرد سال، به منزله وارد آمدن خسارات جدی به این صنایع خواهد بود. به‌ویژه آنکه مشخص نیست چالش موردبحث دقیقا چه زمانی مرتفع شود.

توجه به این نکته ضروری به‌نظر می‌رسد که صنعت فولاد در رده صنایع استراتژیک و با اهمیت کشور قرار دارد. تولید در این زنجیره از بخش معدن تا محصول نهایی، موقعیت‌های شغلی متعددی را در مناطق مختلف و محروم کشور ایجاد کرده است. درنتیجه توقف تولید در این صنعت ضربات قابل توجهی به اشتغالزیی مستقیم و غیرمستقیم حاصل از عملکرد فولادسازان وارد می‌کند.

در ادامه باید از تامین تعهدات صادراتی فولادسازان در موقعیت کنونی به‌عنوان چالش دیگری در این بخش نام برد. صادرات فولاد عموما براساس یک برنامه از پیش تعیین شده و در قالب قراردادهای بلندمدت انجام می‌شود. درنتیجه فعالان این صنعت در چنین موقعیتی از اجرای تعهدات صادراتی خود باز خواهند ماند. این دست موارد حتی می‌تواند به از دست رفتن بازارهای صادراتی نیز منتهی شود. این درحالی است که حضور فولاد ایران در بازار بین‌المللی به اسانی به دست نیامده و اکنون نمی‌توان به سادگی، این بازارها را از دست داد.

علاوه بر این باید خاطرنشان کرد که تمام چالش‌های یاد شده در حالی هستند که برای تحقق اهداف فولادی کشور در افق 1404، توسعه حضور در بازار جهانی و ارتقای صادرات فولاد و محصولات فولادی به سطح بین‌المللی ضروری است. اما در موقعیت کنونی، تلاش برای تحقق اهداف موردبحث، جایگاهی ندارد.

حال در چنین موقعیتی مسئولان پیشنهاد داده‌اند صنایع برای تداوم تولید خود از مازوت یا سایر سوخت‌ها به‌عنوان جایگزینی برای مصرف گاز استفاده کنند. توجه به این نکته ضروری به‌نظر می‌رسد که امکان جایگزینی گاز با سوخت جایگزین برای بسیاری از واحدهای تولیدی وجود ندارد. به‌عنوان مثال تولید آهن اسفنجی کاملا بر پایه بهره‌گیری از گاز تعریف شده است. در چنین شرایطی هر نوع محدودیتی در تامین گاز این واحدها به منزله کاهش یا توقف تولید است و اثرات آن در سایر حلقه‌های تولید نمایان خواهد شد.

علاوه بر این باید تاکید کرد گاز در رده انرژی‌های پاک قرار دارد. در چنین شرایطی جایگزین کردن گاز با مازوت یا گازوئیل به منزله ایجاد آسیب‌های محیط زیستی و تشدید آلایندگی هوا خواهد بود. این درحالی است که کشور ما طی سال‌های اخیر با چالش‌های جدی درخصوص آلودگی هوا روبرو شده است. در چنین فضایی نمی‌توان با تغییر یکباره سوخت صنایع، این مشکل را تشدید و با سلامت و جان انسان‌ها بازی کرد.

با توجه به شرایط موجود از دولت سیزدهم انتظار می‌رود در گام نخست با تعریف پروژه‌هایی زودبازده همچون تلاش برای بهینه‌سازی مصرف گاز، در مسیر رفع این کمبود در کوتاه‌ترین زمان ممکن تلاش کند. در ادامه نیز برای ارتقا بهره‌مندی از ظرفیت‌های گازی کشور سرمایه‌گذاری کند. همانطور که بارها تاکید شده ایران دومین دارنده ذخایر گازی دنیا است. با توجه به ذخایر و ظرفیت‌های گازی ایران، ایجاد چنین محدودیت‌هایی در روند تامین سوخت و انرژی چه برای مصارف خانگی و چه برای مصارف صنعتی باید به شدت مورد بررسی قرار گیرد.

*کارشناس صنعت فولاد 

 

 

لینک کوتاه : http://miningandsteel.ir/?p=20071

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.